Η δεύτερη Επίσκεψη Μελέτης πραγματοποιήθηκε στην Πορτογαλία από τις 30 Ιουνίου έως τις 2 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου YW4offenders – From the margins: Introducing youth work to treatment of youth offenders.
Τη διοργάνωση και φιλοξενία της επίσκεψης ανέλαβε η Πορτογαλική Ένωση Εκπαίδευσης στις Φυλακές (Portuguese Prison Education Association – APEnP). Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι των οργανισμών της σύμπραξης, καθώς και Πορτογάλοι ειδικοί και επαγγελματίες, με στόχο να γνωρίσουν το σύστημα δικαιοσύνης ανηλίκων της χώρας και να διερευνήσουν πώς εκπαιδευτικές, θεσμικές και κοινοτικές προσεγγίσεις μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη και την επανένταξη των νέων.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε διεθνές σεμινάριο, επισκέψεις πεδίου και δομημένες συζητήσεις μεταξύ των εταίρων. Το σεμινάριο, που πραγματοποιήθηκε στο João Gonçalves Zarco Secondary School στο Ματοζίνιος, παρουσίασε το πορτογαλικό σύστημα δικαιοσύνης ανηλίκων, αναδεικνύοντας τον εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό του προσανατολισμό, τη σημασία της εξατομικευμένης υποστήριξης και τον ρόλο των παρεμβάσεων στην κοινότητα.
Τη δεύτερη ημέρα, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν το Santa Clara Educational Centre στη Vila do Conde και το Campanhã Youth Centre στο Πόρτο. Οι επισκέψεις προσέφεραν μια εικόνα δύο διαφορετικών πλαισίων παρέμβασης και ανέδειξαν τρόπους με τους οποίους η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, η προσωπική ανάπτυξη και οι σχέσεις με τους επαγγελματίες και την ευρύτερη κοινότητα μπορούν να συμβάλουν στην υποστήριξη των νέων.
Παράλληλα, οι συζητήσεις ανέδειξαν ότι η προετοιμασία για την κοινωνική επανένταξη χρειάζεται να ξεκινά πριν από την ολοκλήρωση της παραμονής σε μια δομή ή ενός εκπαιδευτικού μέτρου. Η διατήρηση των δεσμών με την οικογένεια, το σχολείο, τους φορείς επαγγελματικής κατάρτισης και τις κοινοτικές οργανώσεις είναι καθοριστική για τη δημιουργία πιο συντονισμένων και βιώσιμων διαδρομών προς την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη.
Η τελευταία ημέρα ήταν αφιερωμένη στην ανταλλαγή εμπειριών και στον αναστοχασμό, δίνοντας στους εταίρους την ευκαιρία να συνδέσουν όσα παρατήρησαν με τους ευρύτερους στόχους του έργου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο πώς οι μεθοδολογίες της εργασίας με νέους —όπως η μη τυπική μάθηση, η καθοδήγηση (mentoring), η συμμετοχή, η ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων και η ενεργός συμμετοχή στα κοινά— μπορούν να συμπληρώσουν τις υφιστάμενες εκπαιδευτικές και υποστηρικτικές παρεμβάσεις.
Η επίσκεψη ανέδειξε, επίσης, πεδία που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, όπως η συμμετοχή των νέων στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον τους, ο συντονισμός της υποστήριξης κατά τη μετάβασή τους στην κοινότητα και η συνέχιση της βοήθειας μετά την ολοκλήρωση ενός θεσμικού μέτρου ή προγράμματος.
Τα συμπεράσματα και οι γνώσεις που συγκεντρώθηκαν θα αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη της έκδοσης και του εκπαιδευτικού εργαλείου (Toolkit) του έργου YW4offenders, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση προσεγγίσεων που συνδέουν την ανάληψη ευθύνης με την προσωπική ανάπτυξη, την εκπαίδευση με τη συμμετοχή και τις θεσμικές παρεμβάσεις με ουσιαστικούς και διαρκείς δεσμούς με την κοινότητα.